Trước sự phát triển của tiếng Anh, việc giáo dục và đào tạo tiếng Anh cũng có những thay đổi lớn. Xu thế đào tạo tiếng Anh hiện nay là “giảng dạy tiếng Anh như một ngôn ngữ quốc tế”,  trong đó các biến thể khác nhau của tiếng Anh được giới thiệu trong chương trình học.

>>  Tiếng Anh sinh viên: Đạt chuẩn nhà trường, dưới chuẩn doanh nghiệp

>>  Chi 9.400 tỷ đồng cho đổi mới dạy và học ngoại ngữ

Một giờ học ngoại ngữ của SV Trường ĐH Sư phạm TP.HCM

VN cũng không nằm ngoài xu thế này, nhất là trong bối cảnh hội nhập như hiện nay.

Không sử dụng được

Tình hình giảng dạy tiếng Anh trong các trường ĐH không chuyên ngữ ở VN có thể gói gọn ở một vài điểm như sau:

Thứ nhất, thời lượng đào tạo tiếng Anh không đủ để đào tạo 100% sinh viên của trường khi ra trường có trình độ mà các nhà tuyển dụng yêu cầu. Thực tế cho thấy cả giảng viên và sinh viên ở các trường này đều không có đủ thời gian để đào tạo và tiếp thu kiến thức một cách trọn vẹn.

Số liệu khảo sát của chúng tôi tại 18 trường ĐH VN cho thấy điểm bình quân sinh viên năm nhất dao động ở mức 220-245/990 điểm TOEIC, và với mức điểm này sinh viên cần khoảng 360 giờ đào tạo (480 tiết) để đạt được 450-500 điểm TOEIC - mức điểm mà rất nhiều doanh nghiệp đang coi là mức tối thiểu để họ chấp nhận hồ sơ. Tuy nhiên, theo số liệu khảo sát của Vụ Giáo dục ĐH, thường các trường chỉ có khoảng 225 tiết học tiếng Anh cho sinh viên.

Thứ hai, trình độ của sinh viên không đồng đều và có sự khác biệt khá lớn về năng lực tiếng Anh giữa họ. Thường trong một lớp học sẽ bao gồm các trình độ từ sơ cấp (gồm những sinh viên học tiếng Anh lần đầu) đến trung cấp (những sinh viên đã học hệ đào tạo tiếng Anh chín năm). Những lớp học đa trình độ như vậy sẽ gây nhiều khó khăn cho giảng viên, khiến họ khó có thể quán xuyến hết tất cả sinh viên, từ đó gây trở ngại cho cả việc dạy và học.

51,7% SV tốt nghiệp không đáp ứng được yêu cầu về kỹ năng tiếng Anh “Chỉ có 10,5% số trường ĐH đã thực hiện khảo sát đánh giá khả năng đáp ứng yêu cầu công việc về kỹ năng sử dụng tiếng Anh của SV tốt nghiệp. Kết quả cho thấy khoảng 49,3% SV đáp ứng được yêu cầu của người sử dụng, 18,9% SV không đáp ứng được và 31,8% SV cần đào tạo thêm” - bà Trần Thị Hà, vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH, cho biết tại hội thảo “Đào tạo tiếng Anh trong các trường ĐH không chuyên ngữ” do Bộ GD-ĐT phối hợp với Viện Khảo thí giáo dục Hoa Kỳ tổ chức mới đây. Bà Hà cho biết kết quả khảo sát trên được Vụ Giáo dục ĐH thống kê từ báo cáo về tình hình giảng dạy tiếng Anh của 59 trường ĐH không chuyên ngữ trong cả nước. Thanh Hà

Theo số liệu đánh giá 9.948 sinh viên năm nhất của 13 trường ĐH cho thấy điểm bình quân là 250 điểm TOEIC, tuy nhiên điểm số dao động từ 50-850 điểm. Như vậy sự chênh lệch ở trình độ đầu vào của sinh viên các trường rất lớn. Có những sinh viên gần như không biết tiếng Anh và có những bạn trình độ đã rất giỏi (cao cấp), ở trình độ 850 điểm TOEIC - mức chuẩn mà nếu Bộ GD-ĐT dùng làm chuẩn giáo viên giảng dạy tiếng Anh cũng đã rất tốt và không dễ đạt được. Như vậy nếu bắt những sinh viên này phải ngồi học tiếng Anh trong bốn năm ở trường là rất lãng phí và không hợp lý. Trong khi đó cần có giải pháp cho những sinh viên có trình độ mới bắt đầu học.

Thứ ba là đào tạo tiếng Anh ở các khối không chuyên thường có xu hướng tập trung quá nhiều vào tiếng Anh chuyên ngành chứ không phải là rèn luyện kỹ năng tiếng Anh. Do đó, cho dù họ có học các thuật ngữ hay các từ ngữ tiếng Anh chuyên ngành thì cũng khó có thể nâng cao các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết tiếng Anh trong giao tiếp.

Rất nhiều trường tập trung nhiều vào xây dựng chương trình và thời gian đào tạo tiếng Anh chuyên ngành, trong khi đó năng lực sử dụng tiếng Anh (English proficiency) của sinh viên còn rất hạn chế và dẫn đến kết quả là sinh viên học nhưng không sử dụng được.

Số lượng trường triển khai áp dụng các chuẩn đánh giá quốc tế cho sinh viên ra trường như TOEFL và TOEIC còn hạn chế. (Số liệu năm 2008: có 14,4% số trường đã áp dụng chuẩn TOEIC). Trong khi đó rất nhiều doanh nghiệp và tổ chức đặt chuẩn ngoại ngữ theo TOEIC hoặc TOEFL làm tiêu chuẩn tuyển dụng. Điều này dẫn đến tình trạng: có khá nhiều sinh viên ra trường nộp hồ sơ xin việc khi được yêu cầu có chứng chỉ TOEIC mới đi thi để kịp có điểm nộp hồ sơ. Do thời hạn nộp hồ sơ ngắn nên các sinh viên này rất bị động trong việc chuẩn bị cho kỳ thi, về cả thời gian lẫn chuyên môn.

Cuối cùng, các sinh viên khối không chuyên ngữ học tiếng Anh nhưng khả năng sử dụng tiếng Anh trong các tình huống thực tế rất hạn chế và có thể nói rằng phần lớn không sử dụng được. Như vậy tình hình chung là khả năng sử dụng được tiếng Anh trong môi trường làm việc của sinh viên sau khi tốt nghiệp ĐH là rất hạn chế và không đáp ứng được yêu cầu của đại đa số các đơn vị sử dụng lao động.

TOEIC - một giải pháp

TOEIC (Test of English for International Communication) là bài thi đánh giá năng lực sử dụng tiếng Anh trong môi trường giao tiếp. Hiện nay, bài thi TOEIC đang được áp dụng rộng rãi bởi 9.000 tổ chức và 92 quốc gia trên thế giới. Ở châu Á, hiện có hơn 300 trường ĐH sử dụng bài thi quốc tế này. Mục đích sử dụng TOEIC rất đa dạng, tùy vào loại hình tổ chức. Các doanh nghiệp dùng TOEIC trong việc tuyển dụng nhân viên, đánh giá hiệu quả chương trình đào tạo tiếng Anh của doanh nghiệp và sắp xếp, đề bạt cán bộ. Các tổ chức giáo dục sử dụng TOEIC nhằm đánh giá, phân loại trình độ đầu vào của sinh viên; đánh giá hiệu quả và nâng cao chất lượng chương trình đào tạo.

Trong số các chuẩn quốc tế hiện nay thì chuẩn TOEIC tỏ ra là một lựa chọn phù hợp nhất, thể hiện bởi số lượng ngày càng nhiều các trường ĐH và cơ sở đào tạo đưa chuẩn này vào chương trình giảng dạy: năm 2006 có sáu trường dùng TOEIC, năm 2007 có tám trường, năm 2008 chứng kiến sự nhảy vọt về số lượng những trường dùng TOEIC: 21 trường (số liệu thống kê của IIG VN).

Chuẩn TOEIC là lựa chọn phù hợp nhất trong việc đánh giá và nâng cao chất lượng đào tạo tiếng Anh trong các trường ĐH không chuyên ngữ. Áp dụng chuẩn TOEIC không chỉ góp phần cải cách chương trình giảng dạy môn tiếng Anh trong nhà trường mà xét rộng hơn, còn đáp ứng được xu thế đào tạo tiếng Anh trên thế giới hiện nay - xu thế giảng dạy tiếng Anh như một ngôn ngữ quốc tế. Với những ưu điểm được phân tích ở trên, Bộ GD-ĐT nên chính thức khuyến nghị các trường ĐH sử dụng TOEIC làm chuẩn đánh giá phân loại đầu vào và chuẩn tốt nghiệp.

Bên cạnh đó, nghiên cứu của Viện Khảo thí giáo dục Hoa Kỳ cho thấy điểm thi TOEIC có thể được chuyển đổi sang hệ điểm TOEFL ITP - yêu cầu đầu vào mà Bộ GD-ĐT sắp áp dụng cho những thí sinh muốn thi cao học. Vì vậy, những sinh viên tốt nghiệp ĐH đã có sẵn điểm TOEIC muốn học lên cao học thì có thể quy đổi điểm TOEIC sang điểm TOEFL và được miễn thi đầu vào.

ThS ĐOÀN HỒNG NAM
(Chủ tịch IIG VN, đại diện Viện Khảo thí giáo dục Hoa Kỳ

(Theo Tuoi tre - 08/12/2008)

 

Tiếng Anh sinh viên: Đạt chuẩn nhà trường, dưới chuẩn doanh nghiệp

Khảo sát tại 18 trường ĐH cho thấy điểm bình quân tiếng Anh của SV năm thứ nhất chỉ đạt khoảng 230/990 điểm TOEIC. Phải cần tới 480 tiết, gấp đôi số lượng tiết trong chương trình, để nâng trình độ SV lên đạt tới mức tối thiểu các doanh nghiệp yêu cầu. Kết quả, SV ra trường dù đạt “chuẩn” của trường cũng vẫn dưới “chuẩn” của doanh nghiệp.

Đó là những ý kiến trao đổi tại Hội thảo Đào tạo tiếng Anh trong các trường ĐH không chuyên ngữ diễn ra tại Hà Nội ngày 5/12.

Chuẩn… dưới chuẩn

Ảnh minh họa: một giờ học tiếng Anh

Kết quả khảo sát của một số trường ĐH báo cáo với Bộ GD-ĐT cho biết, khoảng gần 50% SV sau khi tốt nghiệp đã đáp ứng được nhu cầu về tiếng Anh của người sử dụng, chỉ có 19% không đáp ứng được và 32% cần được đào tạo thêm.

Tuy nhiên, khảo sát của IIG Việt Nam, đại diện của Viện Khảo thí Giáo dục Hoa Kỳ, tại 18 trường ĐH cho thấy điểm bình quân của SV năm thứ nhất mới chỉ dao động ở mức 220-245/990 điểm TOEIC.

Với mức độ điểm này, SV cần khoảng 480 tiết để đạt được 450-500 điểm, mức điểm mà nhiều doanh nghiệp coi là tối thiểu để nhận hồ sơ. Nhưng hiện nay, thông thường, các trường mới dành khoảng 225 tiết học tiếng Anh cho SV, chưa tới một nửa thời lượng cần thiết.

Trên thực tế, hiện nay một số trường đã chủ động đặt ra chuẩn đầu ra về tiếng Anh cho SV nhưng những chuẩn này đôi khi lại chưa đáp ứng được yêu cầu tối thiểu của doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Quốc Trưởng, Phó GĐ Khu vực miền Bắc (Vietnam Airlines) chia sẻ: “Trường ĐH Thương mại yêu cầu SV ra trường phải đạt 450 điểm TOEIC nhưng mức điểm đó chỉ đủ để dự tuyển vào công ty chúng tôi ở vị trí điều hành bay còn chuyên viên thương mại yêu cầu tối thiểu phải đạt 500.”

Trước thực trạng “thiếu chuẩn” này, bà Trần Thị Hà, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH cho biết các trường cùng khối ngành phải phối hợp xây dựng chương trình chi tiết môn tiếng Anh theo chuẩn năng lực sử dụng tiếng Anh và thông báo công khai cho người học.

Bà Hà cũng lưu ý là chuẩn phải có tính thống nhất, chặt chẽ và xuyên suốt. Đồng thời phải đáp ứng được yêu cầu của cơ quan tuyển dụng lao động và có tính quốc tế để bằng cấp của SV được công nhận rộng rãi.

 Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bành Tiến Long cho biết trong năm 2009, các trường phải nghiên cứu chuẩn đánh giá quốc tế. Nếu SV chưa đạt chuẩn thì phải học thêm và trường có quyền xây dựng khung học phí.

Cao, thấp vào chung một “rọ”

Có một thực tế là hiện nay ở nhiều trường ĐH là SV ở mọi trình độ đều được cho vào một “rọ”, học cùng một chương trình.

Trong số 59 trường báo cáo với Bộ GD-ĐT về thực trạng dạy-học tiếng Anh, có tới 54% số trường không thực hiện kiểm tra trình độ đầu vào và không xếp lớp theo trình độ tiếng Anh của SV.

Ông Nguyễn Lương Ngọc, Trưởng khoa Ngoại ngữ, Trường ĐH Ngân hàng TP.HCM nhấn mạnh: “SV học 7 năm tiếng Anh ở phổ thông, vào ĐH phải học lại từ đầu là không công bằng và thiếu khoa học. Nhưng để thi xếp lớp đầu vào và đầu ra thì vấn đề chính là thiếu tiền vì học phí các trường công lập hiện rất thấp.”

Hiện nay, có khoảng 70% trường đã có trang bị phòng lab học tiếng Anh nhưng SV chỉ được dành gần 10% tổng thời lượng học để luyện tập tại các phòng này.

Ông Trần Văn Duynh, Trưởng khoa Ngoại ngữ Trường ĐH Hải Phòng cho biết hiện trường có 1 phòng lab nhưng có tới 1.000 SV chuyên ngữ nên SV các ngành khác không có cơ hội sử dụng các thiết bị học tiếng Anh chuyên dụng.

Tỉ lệ giảng viên tiếng Anh cơ hữu trên SV là 1/200, trong số đó mới có 50% giảng viên có trình độ sau ĐH.

Bà Trần Thị Hà cho biết sắp tới Bộ GD-ĐT yêu cầu thành lập hội đồng hiệu trưởng các trường ĐH theo từng khối ngành. Hội đồng này sẽ có trách nhiệm xác định và công bố công khai về chuẩn năng lực tiếng Anh và năng lực sư phạm đối với giảng viên tiếng Anh và giảng viên dạy các môn khoa học bằng tiếng Anh.

Bà Hà cũng đề nghị các trường tạo điều kiện cho giảng viên dạy tiếng Anh trong 2 năm tối thiểu đi bồi dưỡng, học tập trong môi trường sử dụng tiếng Anh hoặc các nước dùng tiếng Anh ít nhất 1 lần. Tuy nhiên, một đại biểu đến từ ĐH Quảng Nam cho rằng yêu cầu này rất khó vì các trường không có kinh phí.

Theo số liệu khảo sát gần 1.000 SV năm thứ nhất tại 13 trường ĐH của IIG Việt Nam, phổ điểm tiếng Anh chạy từ 50 đến 850 điểm TOEIC. Như vậy, có những SV hầu như không biết gì nhưng cũng có SV đạt trình độ rất giỏi, ngang với chuẩn của giáo viên tiếng Anh.

Lan Hương

(Nguồn: VietNamNet - 05/12/2008)

 

Chi 9.400 tỷ đồng cho đổi mới dạy và học ngoại ngữ

Đến năm 2015, Việt Nam sẽ đạt được một bước tiến rõ rệt về trình độ, năng lực sử dụng ngoại ngữ của nguồn nhân lực... 

Học ngoại ngữ bằng phương tiện hiện đại. (Ảnh minh họa)

Đến năm 2015, Việt Nam sẽ đạt được một bước tiến rõ rệt về trình độ, năng lực sử dụng ngoại ngữ của nguồn nhân lực. Đó là mục tiêu chung của Đề án "Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008-2020" vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Đề án này triển khai chương trình đào tạo tăng cường môn ngoại ngữ như: từ lớp 3 môn ngoại ngữ bắt buộc ở các cấp học phổ thông. Từ năm 2010–2011 triển khai dạy ngoại ngữ theo chương trình mới cho khoảng 20% số HS lớp 3 và mở rộng dần quy mô để đạt khoảng 70% vào năm học 2015–2016; 10% số lượng HS dạy nghề, TCCN, ĐH vào năm học 2010–2011, đạt 60% vào năm 2015–2016 và hoàn thành 100% vào năm học 2019–2020. 

Riêng đối tượng là cán bộ, công chức, phấn đấu 5% có trình độ ngoại ngữ bậc 3 trở lên vào năm 2015 và đạt 30% vào năm 2020.

Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân cho biết, chấp nhận đầu tư khoảng 9.400 tỷ đồng để thực hiện dự án. Số này lấy từ nguồn ngân sách nhà nước, nguồn vốn vay, tài trợ và các nguồn vốn hợp pháp khác.
 
Phó Thủ tướng cũng đồng ý xây dựng các chương trình ngoại ngữ phổ thông 10 năm, bắt đầu từ lớp 3 đến lớp 12, biên soạn SGK, tài liệu học tập, giảng dạy, phù hợp với quy định về năng lực trình độ của mỗi cấp, lớp học. Khuyến khích các cơ sở giáo dục chủ động xây dựng, thực hiện các chương trình song ngữ, bồi dưỡng nâng cao trong các cơ sở của mình.

Cũng theo đề án này, ngoài chương trình đào tạo môn ngoại ngữ bắt buộc (ngoại ngữ 1), HS có thể tự chọn học thêm một ngoại ngữ khác (ngoại ngữ 2) bắt đầu từ lớp 6.

Triển khai dạy và học ngoại ngữ tăng cường ở các cơ sở đào tạo, ưu tiên cho các ngành CNTT, tài chính ngân hàng, du lịch và quản trị kinh doanh; dạy môn Toán bằng ngoại ngữ ở khoảng 30% các trường THPT tại các thành phố, đô thị lớn: Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng và một số địa bàn trọng điểm khác. Mỗi năm tăng thêm khoảng từ 15–20% số trường, mở rộng ra 5 tỉnh, thành phố và một số môn học khác...

Để thực hiện mục tiêu đề ra, trước hết tiến hành việc rà soát, đánh giá thực trạng đội ngũ giáo viên, giảng viên ngoại ngữ trong các cấp học, nhất là ở các cơ sở giáo dục phổ thông. Trên cơ sở đó xây dựng quy hoạch, kế hoạch tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên hàng năm và các giai đoạn đến năm 2010, năm 2020, phù hợp với tiêu chí hiện hành.

Đặc biệt, chú trọng xây dựng, phát triển mạng lưới các cơ sở đào tạo giáo viên ngoại ngữ trình độ CĐ, ĐH ở các vùng Tây Bắc, Đông Bắc, Tây Nguyên, Đồng bằng sông Cửu Long... Ngoài ra, Bộ GD-ĐT phải có chính sách thu hút giáo viên là người Việt Nam ở nước ngoài, giáo viên bản ngữ của các nước tham gia giảng dạy.

Chính phủ chỉ đạo các Bộ GD-ĐT, Bộ LĐTB&XH, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ, Bộ Thông tin và Truyền thông, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc TW và các cơ sở giáo dục có trách nhiệm thực hiện đề án này.

Bảo Anh

(Nguồn: VietNamNet - 04/10/2008)