Hà Nội, ngày 18 tháng 11 năm 2008 

          Thưa các thầy giáo, cô giáo

          Thưa các bậc cha mẹ học sinh

          Các em học sinh, sinh viên thân mến

         Năm nay, khi cả nước cùng ngành giáo dục đón chào Ngày Nhà giáo Việt Nam, đất nước sẽ đạt một thành tựu quan trọng, một mốc đáng ghi nhớ trong phát triển của dân tộc: năm 2008 lần đầu tiên, tổng sản phẩm nội địa theo đầu người sẽ vượt 1.000 đôla Mỹ/người/năm, Việt Nam chúng ta sẽ ra khỏi danh sách các nước nghèo của thế giới. Trong thành tựu này của quá trình đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng, có sự đóng góp quan trọng của ngành giáo dục và đào tạo, đó là cung cấp nhân lực cần thiết cho nền kinh tế trong suốt 22 năm qua. Chủ tịch nước vừa ký Quyết định công nhận danh hiệu cao quý Nhà giáo nhân dân và Nhà giáo ưu tú cho 917 thầy cô giáo. Đây là đợt công nhận có số lượng nhà giáo nhân dân và nhà giáo ưu tú cao nhất từ trước tới nay.

          Ngành giáo dục và đào tạo đã bước vào năm thứ 3 thực hiện cuộc vận động “Hai không” để thiết lập lại môi trường sư phạm với 6 đặc trưng: trật tự kỷ cương, trung thực, khách quan, công bằng, tình thương và khuyến khích sáng tạo, hiệu quả. Chúng ta phấn đấu để đến năm 2010 sẽ kết thúc cuộc vận động “Hai không” khi môi trường sư phạm như vậy đã được tái lập ở hầu hết các trường.

          Mùa thi hè năm 2008 đã được tổ chức nghiêm túc, tỷ lệ tốt nghiệp THPT qua hai lần thi đạt 86%, tăng 6% so với năm 2007. Với đà tiến bộ này, hè năm 2009 sẽ không cần thiết tổ chức thi lần thứ hai nữa. Năm học vừa qua, các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề đã bắt đầu bước vào một giai đoạn mới: chuyển mạnh từ đào tạo theo khả năng, sang đào tạo theo nhu cầu của xã hội, của doanh nghiệp. Hơn 500 thoả thuận, hợp đồng đào tạo giữa các doanh nghiệp và các trường đại học, cao đẳng, dạy nghề đã được ký kết, có những hợp đồng có giá trị trong thời hạn 10 năm, đào tạo hàng nghìn lao động theo đặt hàng của doanh nghiệp.

          Năm học vừa qua, Chính phủ đã triển khai chương trình cho gia đình sinh viên, học sinh học nghề diện nghèo và cận nghèo được vay tiền để cho con em mình có điều kiện được ăn, học. Gần 800.000 sinh viên, học sinh đã được vay hơn 5.000 tỷ đồng. Với chương trình này, Việt Nam thuộc vào một trong số ít quốc gia trên thế giới có một chương trình cho vay để học to lớn, phủ kín diện nghèo và cận nghèo.

          Ngành giáo dục đã bước vào năm thứ 2 thực hiện cuộc vận động “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”. Chúng ta đã thấy ngày càng rõ hơn, sâu sắc hơn những tấm gương thầy cô giáo tận tụy với nghề, miệt mài sáng tạo để việc dạy và học hiệu quả hơn, để các em học sinh nhanh chóng trưởng thành, trở thành công dân tốt của nước Việt Nam trong thời kỳ hội nhập với thế giới. Cô giáo dạy toán Đỗ Thị Hồng Hà, Trường THCS Đống Đa, Hà Nội mặc dù không còn trẻ, sức khoẻ rất hạn chế, ba lần lên bàn mổ nhưng vẫn tự học về máy tính, ứng dụng các phần mềm tin học để thiết kế bài giảng rất sinh động, hiệu quả. Thầy giáo dạy môn Giáo dục công dân Trần Tuấn Anh, Trường THCS Bạch Đằng, Thành phố Hồ Chí Minh bằng cách đưa các hình ảnh, thông tin của cuộc sống thực tế và lịch sử dân tộc một cách hợp lý vào giờ học, luôn tổ chức cho học sinh tham gia tích cực vào các hoạt động khác nhau trong giờ học, coi hiểu biết và suy luận của các em chính là một tài nguyên của quá trình dạy học, đã làm cho mỗi giờ học môn Giáo dục công dân là một giờ học hứng thú, bổ ích. Cô Hồng Hà, Thầy Tuấn Anh và biết bao thầy cô khác ở mỗi nhà trường đang hàng ngày, hàng giờ là những tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo cho học sinh, sinh viên.

Ngành giáo dục đã bước vào năm đầu tiên triển khai phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Ngày 19 tháng 8 năm 2008 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch và Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã ký kết Kế hoạch liên ngành triển khai phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” giai đoạn 2008-2013. Theo đó, ngày Di sản văn hoá Việt Nam 23 tháng 11 sẽ là “Ngày về nguồn” để tuyên truyền, tổ chức các hoạt động đặc biệt của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh và của các trường. Cũng từ năm học này, các trường tiểu học, trung học sẽ nhận chăm sóc các di tích lịch sử, văn hoá và cách mạng ở địa phương, góp phần làm cho di tích sạch đẹp hơn, hấp dẫn hơn, tuyên truyền, phát huy giá trị các di tích để giáo dục học sinh và cộng đồng dân cư. Chia sẻ sâu sắc với sự nghiệp trồng người của dân tộc, Tổng Công ty Viễn thông quân đội đã quyết định từ năm học 2008-2009 cho phép tất cả các trường phổ thông của cả nước kết nối và sử dụng Internet miễn phí để hiện đại hoá việc dạy và học, việc quản lý nhà trường. Sáng kiến của mỗi thầy cô giáo sẽ trở thành tài sản quý giá của toàn ngành để phát triển, khó khăn của mỗi trường sẽ được toàn ngành và cả nước biết và chia sẻ, mỗi học sinh, sinh viên có thể đối thoại, trao đổi thông tin bình đẳng với hàng triệu người trên thế giới. Đó là nhờ đưa Internet vào nhà trường miễn phí. Rất hiện đại và cũng rất Việt Nam.

Chúng ta rất lo lắng khi tiêu cực, bệnh thành tích, hay rộng hơn là sự giả dối vẫn đang tồn tại trong ngành và xã hội. Chúng ta rất day dứt khi hàng vạn thầy cô giáo phải chấp nhận sự không công bằng để đem cái chữ, ánh sáng cuộc đời cho các em học sinh người dân tộc, các gia đình có hoàn cảnh hết sức khó khăn. Bắt đầu từ năm học này, toàn ngành giáo dục phát động phong trào quyên góp hàng năm, vào mỗi mùa hè, để có sách vở, đồ dùng học tập và quần áo cho học sinh vùng miền núi, vùng khó khăn. Nhà nước đã cam kết không để dân đói, ngành giáo dục sẽ bằng nỗ lực của mình và vận động xã hội để các em đủ sách vở, đủ quần áo. Bắt đầu từ năm 2009, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ cùng với Uỷ ban nhân dân các tỉnh đưa các thầy cô giáo đã dạy học từ 10 năm trở lên, rồi 5 năm trở lên ở các vùng rất khó khăn được trở về công tác ở nơi thuận lợi hơn, nếu có nguyện vọng.

Cuộc vận động “Hai không” là cuộc vận động của ngành và cả xã hội để tái tạo môi trường sư phạm lành mạnh, làm nền tảng cho đổi mới giáo dục. Cuộc vận động “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo” là nhằm khẳng định vị trí quyết định của người thầy, của hơn một triệu thầy cô giáo là đầu tầu của sự nghiệp đổi mới giáo dục hôm nay. Phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” do Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch và Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp triển khai là cơ chế nhà nước và nhân dân cùng làm để giáo dục toàn diện đạo đức, nhân cách cho học sinh Việt Nam. Đó chính là sự cụ thể hoá đòi hỏi thi đua “Dạy tốt, học tốt” trong giáo dục hiện nay.

          Lịch sử hàng ngàn năm xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của dân tộc Việt Nam đẫm mồ hôi, nước mắt và máu của bao thế hệ đi trước. Nhưng dân tộc Việt Nam, dù phải đương đầu với những giặc ngoại xâm to lớn, không bao giờ bế tắc. Không có lý do gì để giáo dục Việt Nam bế tắc, nếu mỗi người dân Việt Nam đều dành trí tuệ và sức lực cho sự nghiệp thiêng liêng này. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã triển khai xây dựng “Chiến lược giáo dục Việt Nam 2008-2020”, sẽ công bố trong tháng 11 năm 2008 để cả xã hội tham gia ý kiến, hoạch định con đường đi của nền giáo dục Việt Nam.

          Nhân ngày Nhà giáo Việt Nam, xin gửi tới các thầy, các cô, các anh chị, các bác đã và đang làm trong ngành Giáo dục ở tất cả các Bộ, ngành, ở tất cả các địa phương, gửi tới các bậc cha mẹ đã quan tâm đến việc học hành của con em và sự nghiệp giáo dục nước nhà, sự biết ơn sâu sắc và những lời chúc tốt đẹp nhất. Chúc các em học sinh, sinh viên năng động, tự tin, không ngừng trưởng thành, tiến bộ.

          Tương lai của dân tộc Việt Nam trong thể kỉ XXI là nằm ở khối óc và trái tim của các thầy cô giáo.

BỘ TRƯỞNG BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

NGUYỄN THIỆN NHÂN     

(Nguồn: VietNamNet - 19/11/2008)

Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân: Các thầy, cô giáo có sứ mệnh thiêng liêng vì sự hưng thịnh của dân tộc

Nhân kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thiện Nhân đã có cuộc trao đổi với phóng viên Cổng TTĐT Chính phủ về những mục tiêu phát triển của ngành Giáo dục- Đào tạo cũng như sự quan tâm, động viên dành cho đội ngũ những người đang thực hiện sứ mệnh “ trồng người”.

Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân trả lời phỏng vấn Cổng TTĐT Chính phủ - Ảnh: Cổng TTĐT Chính phủ

Phóng viên: Để nâng cao chất lượng  giáo dục thì một trong những nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu là nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, giáo viên, cán bộ quản lý. Vậy ngành Giáo dục Đào tạo (GD-ĐT) đã có những chính sách gì nhằm thực hiện nhiệm vụ này, thưa Phó Thủ tướng?  

Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân: Hiện nay chúng ta đã có chuẩn giáo viên bậc giáo dục phổ thông. Theo đó, giáo viên phổ thông phải tốt nghiệp đại học, giáo viên mầm non tối thiểu phải có trình độ trung học sư phạm. Hiện đang hướng tới yêu cầu cao hơn, đó là giáo viên mầm non cũng phải có trình độ cao đẳng. Dựa trên những tiêu chí về trình độ đào tạo cho thấy cơ bản đội ngũ giáo viên đều đạt yêu cầu trên, tuy nhiên so với yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy theo chương trình mới thì cần phải tiếp tục nâng cao. Vấn đề đổi mới phương pháp giảng dạy ở cấp học phổ thông đã được Bộ GD-ĐT thể hiện ở chính sách hướng dẫn giáo viên giảng dạy theo chương trình mới. Thực tế, đã có rất nhiều tấm gương giáo viên sáng tạo, đổi mới phương pháp giảng dạy. Thời gian tới, website của Bộ GD-ĐT sẽ đưa những bài giảng mẫu này thành tư liệu để giáo viên toàn quốc tham khảo.

Đối với bậc đại học, Bộ GD-ĐT đang chuẩn bị ban hành quy chế về trình độ giảng viên phải có trình độ thạc sĩ và tiến sĩ để xác định trách nhiệm và nghĩa vụ của những cán bộ giảng dạy ở cấp học này.

Phóng viên: Cán bộ, giáo viên cho khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn hiện đang rất thiếu và yếu. Chính sách cán bộ, mà cụ thể là công tác luân chuyển cán bộ, giáo viên lại đang gặp không ít khó khăn. Với tư cách là người đứng đầu ngành giáo dục, Phó Thủ tướng có đánh giá thế nào về vấn đề này?

Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân: Bộ GD-ĐT đã có kế hoạch cụ thể và chi tiết về công tác luân chuyển cán bộ, giáo viên đến các vùng khó khăn, sẽ trình Chính phủ trong quý I/2009. Theo đó, trong năm 2009, Bộ GD-ĐT phấn đấu đưa các thầy cô giáo đã công tác trên 10 năm ở các vùng khó khăn được về công tác tại nơi cũ, hoặc về nơi có điều kiện tốt hơn theo nguyện vọng. Thực tế, hiện có gần 30% các thầy cô giáo ở miền xuôi lên miền núi công tác rồi lập gia đình tại địa phương, không có nguyện vọng trở về miền xuôi, còn 70% số cán bộ này muốn thay đổi điều kiện giảng dạy. Tính từ năm 2010, các thầy cô giáo công tác trên 5 năm ở vùng khó khăn nếu đủ tiêu chuẩn sẽ được luân chuyển hợp lý. Đây là mục tiêu, nhiệm vụ mà ngành giáo dục quyết tâm thực hiện tốt nhằm tạo công bằng và động lực phát triển cho hệ thống giáo viên phổ thông hiện nay.

Phóng viên: Phó Thủ tướng có thể cho biết những giải pháp để động viên về vật chất và tinh thần mang tính động lực cho đội ngũ giáo viên, giảng viên hiện nay?

Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân: Phải khẳng định rằng nghề nhà giáo nói chung không phải là nghề có thu nhập cao trong xã hội. Chính phủ và Bộ GD-ĐT đã bàn để đẩy nhanh quá trình nâng lương cho công chức, trong đó có giáo viên, sao cho giáo viên sẽ sống được bằng đồng lương và hệ số đứng lớp của mình. Riêng đối với khối dạy nghề, đại học và trung cấp, việc nghiên cứu, đào tạo theo nhu cầu thông qua các hợp đồng đào tạo với các doanh nghiệp thì trường cũng có thêm nguồn thu, qua đó có thể cải thiện đời sống cho giáo viên.

Bên cạnh việc chăm lo chuẩn giáo viên, hỗ trợ bồi dưỡng phương pháp giảng dạy, ngành đang có kế hoạch bồi dưỡng cho đội ngũ 40.ngàn hiệu trưởng và cán bộ quản lý. Bộ GD-ĐT đã hợp tác với Viện Giáo dục Singapore  bồi dưỡng 500 giảng viên, giáo viên của Việt Nam để đào tạo hiệu trưởng các trường phổ thông. Mục tiêu từ nay đến 2010, tất cả các hiệu trưởng trường phổ thông ở Việt Nam đều được tham gia các khóa huấn luyện có chất lượng quốc tế. Ở bậc phổ thông, hàng năm giáo viên, giảng viên có thể đánh giá hiệu trưởng để giúp họ nâng cao trình độ quản lý. Ngoài ra, Bộ GD-ĐT đã thành lập Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục để chăm lo bồi dưỡng quản lý đội ngũ giảng viên.

Về khắc phục khó khăn, cải thiện đời sống cho cán bộ, giáo viên đang công tác ở vùng sâu, vùng xa, hải đảo và vùng đặc biệt khó khăn, ngành GD-ĐT xác định cần phải có sự chăm sóc đặc biệt cho giáo viên ở những vùng này. Năm 2008, Chính phủ đã triển khai Chương trình kiên cố hóa trường lớp với mức vốn cao gấp đôi 5 năm trước, trong đó tập trung cho vùng khó khăn. Theo đó, riêng trong năm nay sẽ xây dựng 1,8 triệu m² nhà công vụ cho giáo viên vùng khó khăn.

Các thầy cô giáo không ngừng cống hiến cho sự nghiệp giáo dục

Phóng viên: Trong những lần đi thực tế, Phó Thủ tướng có cảm nhận gì về những nhà giáo Việt Nam?

Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân: Trong những lần đi công tác các địa phương, tôi nhớ mãi những tấm gương yêu nghề, yêu trẻ mà các cô giáo , thầy giáo đang cống hiến cho sự nghiệp giáo dục.

Cô giáo Đỗ Thị Hồng Hà, 53 tuổi, giáo viên môn toán trường THCS Đống Đa, Hà Nội tuy sức khỏe yếu với 3 lần đi bệnh viện để phẫu thuật nhưng vẫn say mê tìm tòi sưu tầm những phần mềm máy tính để dạy toán. Đối với các em học sinh, những giờ toán của cô Hà là những giờ vui nhất và có chất lượng nhất. Niềm vui lớn nhất của cô Hà chính là  được thấy học trò của mình vui và hứng thú học hành.

Thầy giáo Trần Tuấn Anh (TP. HCM), 29 tuổi, mới giảng dạy được 3 năm, gia đình của thầy còn rất khó khăn, nhưng tâm nguyện lớn nhất của thầy là làm sao để dạy học thật tốt. Thầy đã mang tới lớp những hình ảnh, bản nhạc, sách báo, những câu chuyện để minh họa sinh động cho bài giảng của mình, giúp các em có nhân cách sống tốt đẹp hơn.

Còn nhiều, rất nhiều những tấm gương sáng về đạo đức nhà giáo trong cả nước mà hôm nay tôi không thể kể đầy đủ. Các thầy các cô đã và đang thực hiện tốt khẩu hiệu” Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”.

Phóng viên: Nhân dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 năm nay, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng GD-ĐT có thông điệp gì gửi tới đội ngũ các thầy cô giáo trong toàn quốc? 

Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân: Năm 1945, khi đất nước vừa giành độc lập, người dân còn đói khổ thì Bác Hồ có nói: “ Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”. Ngày hôm nay khi đất nước đang bước vào thời kỳ hội nhập sâu rộng với thế giới thì một đất nước yếu về giáo dục rất khó có vị thế xứng đáng trong quá trình phát triển của nhân loại. Ở nước ta, có hơn 1 triệu giáo viên để đảm trách và chăm lo giáo dục cho 85 triệu dân như hiện nay và 100 triệu dân vào năm 2011, và 120 triệu dân vào năm 2020. Lúc đó Việt Nam sẽ có vị trí dân số thứ 11-12 trên thế giới. Quốc gia có hưng thịnh hay không trông chờ vào hơn 1 triệu thầy cô giáo hiện nay. Đó là niềm vinh dự cũng là sứ mệnh hết sức thiêng liêng của hơn 1 triệu thầy cô giáo ngày hôm nay.  

Với tư cách là người đứng đầu ngành giáo dục, tôi rất chia sẻ những cống hiến ngày đêm không mệt mỏi của hơn 1 triệu giáo viên Việt Nam. Cá nhân tôi xin gửi lời chúc sức khỏe, hạnh phúc, thành công tới các thầy cô giáo đã và đang giảng dạy trên cả nước.  

Trân trọng cảm ơn Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo!

Từ Lương thực hiện

(Nguồn: Cổng TTĐT Chính phủ – 19/11/2008)